PodatkiPrawo gospodarcze

Biała lista podatników VAT – co to takiego?

W dniu 1 września 2019 r. wejdą w życie przepisy ustawy z dnia 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw, wprowadzające tzw. białą listę podatników VAT, czyli wykaz informacji o podatnikach podatku VAT. Wykaz ten, z jednej strony, ma za zadanie umożliwić przedsiębiorcom efektywną i kompleksową weryfikację kontrahentów, z drugiej natomiast, będzie stanowił nowy oręż w walce z oszustwami podatkowymi.

Jakie informacje będzie można uzyskać dzięki białej liście podatników VAT?

Biała lista podatników VAT ma zawierać następujące dane przedsiębiorców:

  1. firmę (nazwę) lub imię i nazwisko,
  2. numer, za pomocą którego podmiot został zidentyfikowany na potrzeby podatku, jeżeli taki numer został przyznany,
  3. status podmiotu:
  4. w odniesieniu do którego nie dokonano rejestracji albo który wykreślono z rejestru jako podatnika VAT,
  5. zarejestrowanego jako „podatnik VAT czynny” albo „podatnik VAT zwolniony”, w tym podmiotu, którego rejestracja została przywrócona,
  6. numer identyfikacyjny REGON, o ile został nadany,
  7. numer PESEL, o ile podmiot posiada,
  8. numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, o ile został nadany,
  9. adres siedziby – w przypadku podmiotu niebędącego osobą fizyczną,
  10. adres stałego miejsca prowadzenia działalności albo adres miejsca zamieszkania, w przypadku nieposiadania stałego miejsca prowadzenia działalności – w odniesieniu do osoby fizycznej,
  11. imiona i nazwiska osób wchodzących w skład organu uprawnionego do reprezentowania podmiotu oraz ich numery identyfikacji podatkowej lub numery PESEL,
  12. imiona i nazwiska prokurentów oraz ich numery identyfikacji podatkowej lub numery PESEL,
  13. imię i nazwisko lub firmę (nazwę) wspólnika oraz jego numer identyfikacji podatkowej lub numer PESEL,
  14. daty rejestracji, odmowy rejestracji albo wykreślenia z rejestru oraz przywrócenia zarejestrowania jako podatnika VAT,
  15. podstawę prawną odpowiednio odmowy rejestracji, wykreślenia z rejestru oraz przywrócenia zarejestrowania jako podatnika VAT,
  16. numery rachunków rozliczeniowych lub imiennych rachunków w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której podmiot jest członkiem, otwartych w związku z prowadzoną przez członka działalnością gospodarczą – wskazanych w zgłoszeniu identyfikacyjnym lub zgłoszeniu aktualizacyjnym.

Biała lista podatników VAT zastąpi dotychczas funkcjonujące wykazy podatników: zarejestrowanych i niezarejestrowanych oraz wykreślonych i przywróconych do rejestru VAT.

Rachunki przedsiębiorców na białej liście podatników VAT

Z punktu widzenia obrotu gospodarczego najważniejszą zmianą będzie możliwość zweryfikowania rachunków bankowych kontrahentów. Numery rachunków zostaną pobrane z baz danych Krajowej Administracji Skarbowej. Będą to te same rachunki, które zostały wskazane w zgłoszeniu do urzędu skarbowego (w przypadku spółki zarejestrowanej w KRS) albo za pośrednictwem CEIDG (w przypadku jednoosobowej działalności gospodarczej).

Warto zweryfikować, czy zgłoszony rachunek bankowy jest aktualny, a jeśli nie – dokonać jego aktualizacji. W przeciwnym wypadku można sprowadzić kłopoty nie tylko na siebie, ale i na swoich kontrahentów, o czym będzie jeszcze mowa dalej.

Co istotne, biała lista podatników VAT nie będzie obejmowała prywatnych rachunków bankowych (tzw. ROR-ów), często wykorzystywanych przez przedsiębiorców w prowadzonej działalności gospodarczej. W wielu przypadkach niezbędne okaże się, zatem, założenie firmowych rachunków bankowych, co może wiązać się z koniecznością ponoszenia dodatkowych kosztów. Będzie to uciążliwe szczególnie dla małych przedsiębiorców i osób samozatrudnionych.

Co grozi za korzystanie z innego rachunku bankowego niż widniejący na białej liście podatników VAT?

Do dnia 31 grudnia 2019 r. dokonanie zapłaty na rachunek bankowy inny niż ujawniony na białej liście podatników VAT nie będzie wiązało się z dodatkowymi sankcjami.

Począwszy, jednakże, od dnia 1 stycznia 2020 r., uiszczenie należności na kwotę przekraczającą 15.000,00 zł na inny rachunek bankowy, niż wynikający z białej listy podatników VAT, będzie wiązało się z następującymi konsekwencjami:

  1. odpadnie możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu kwoty w tej części, w której płatność przekracza kwotę 15.000,00 zł (nie będzie przy tym miała znaczenia liczba transakcji, na którą zostanie podzielona płatność wynikającą z jednej faktury),
  2. podatnik będzie ponosił ryzyko odpowiedzialności solidarnej ze swoim kontrahentem za zaległości podatkowe, jeśli nie zapłaci on należnego podatku VAT od transakcji.

Według zapowiedzi Ministerstwa Finansów, wykaz będzie aktualizowany raz dziennie, w każdy dzień roboczy. Dlatego też, numer rachunku bankowego kontrahenta najbezpieczniej będzie sprawdzić tego dnia, w którym dokonana zostanie płatność.

Jeśli pomiędzy numerem rachunku bankowego, ujawnionym na białej liście podatników VAT, a rachunkiem bankowym wskazanym do zapłaty przez kontrahenta (np. w fakturze) pojawi się różnica, warto tą kwestię wyjaśnić z kontrahentem przed zapłatą.

Powyższych sankcji będzie można uniknąć, jeżeli podatnik w ciągu 3 dni od dnia dokonania przelewu na niewłaściwy numer rachunku bankowego kontrahenta poinformuje o tym naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla kontrahenta. Termin ten jest bardzo krótki i obejmuje dni kalendarzowe, a nie dni robocze.

Gdzie można znaleźć białą listę podatników VAT?

Biała lista podatników VAT będzie prowadzona przez szefa Krajowej Administracji Skarbowej i zostanie udostępniona w dniu 1 września 2019 r., na stronie internetowej Ministerstwa Finansów oraz w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG).

Autor: adwokat Ewelina Mierzwicka

Facebook