Własność intelektualna i ochrona uczciwej konkurencji

Kiedy można unieważnić znak towarowy?

Wielu przedsiębiorców pozostaje w przekonaniu, że uzyskanie korzystnej decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy pozwoli im spać spokojnie, bez obawy o własną markę.

Zasadniczo, tak rzeczywiście jest, ale tylko pod warunkiem, że procedura rejestrowa została przeprowadzona prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Jeśli, natomiast, w dacie dokonania zgłoszenia istniały bezwzględne lub względne przeszkody rejestracji, lecz nie zostały one odpowiednio wcześnie „wychwycone”, wówczas prawo ochronne na znak towarowy może zostać unieważnione.

W jakich przypadkach może to tego dojść? Na to pytanie odpowiadają przepisy ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.

Unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy w oparciu o bezwzględne przeszkody rejestracji

Bezwzględne przeszkody rejestracji znaków towarowych, to – najprościej rzecz ujmując – przeszkody, które wyłączają rejestrację danego oznaczenia jako znaku towarowego. Ustawodawca wprowadził je do porządku prawnego chcąc chronić przede wszystkim porządek publiczny. I tak, nie udziela się prawa ochronnego na oznaczenie, które:

  1. nie może być znakiem towarowym,
  2. nie nadaje się do odróżniania w obrocie towarów, dla których zostało zgłoszone,
  3. składa się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania, w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności,
  4. składa się wyłącznie z elementów, które weszły do języka potocznego lub są zwyczajowo używane w uczciwych i utrwalonych praktykach handlowych,
  5. składa się wyłącznie z kształtu lub innej właściwości towaru, wynikającej z charakteru samego towaru, niezbędnej do uzyskania efektu technicznego lub zwiększającej znacznie wartość towaru,
  6. zostało zgłoszone w złej wierze,
  7. jest sprzeczne z porządkiem publicznym lub dobrymi obyczajami,
  8. zawiera element o wysokiej wartości symbolicznej, w szczególności o charakterze religijnym, patriotycznym lub kulturowym, którego używanie obrażałoby uczucia religijne, patriotyczne lub tradycję narodową,
  9. zawiera symbol Rzeczypospolitej Polskiej (godło, barwy lub hymn), znak sił zbrojnych, organizacji paramilitarnej lub sił porządkowych, reprodukcję polskiego orderu, odznaczenia lub odznaki honorowej, odznaki lub oznaki wojskowej bądź innego oficjalnego lub powszechnie używanego odznaczenia i odznaki, w szczególności administracji rządowej lub samorządu terytorialnego albo organizacji społecznej działającej w ważnym interesie publicznym, gdy obszar działania tej organizacji obejmuje cały kraj lub znaczną jego część, jeżeli zgłaszający nie wykaże się uprawnieniem, w szczególności zezwoleniem właściwego organu Państwa albo organu samorządu terytorialnego, albo zgodą organizacji, na używanie oznaczenia w obrocie,
  10. zawiera symbol (herb, flagę, godło) obcego państwa, nazwę, skrót nazwy, bądź symbol (herb, flagę, godło) organizacji międzynarodowej lub przyjęte w obcym państwie urzędowe oznaczenie, stempel kontrolny lub gwarancyjny, jeżeli zakaz taki wynika z umów międzynarodowych, chyba że zgłaszający wykaże się zezwoleniem właściwego organu, które uprawnia go do używania takiego oznaczenia w obrocie,
  11. zawiera urzędowo uznane oznaczenie przyjęte do stosowania w obrocie, w szczególności znak bezpieczeństwa, znak jakości lub cechę legalizacji, w zakresie, w jakim mogłoby to wprowadzić odbiorców w błąd co do charakteru takiego oznaczenia, o ile zgłaszający nie wykaże, że jest uprawniony do jego używania,
  12. ze swojej istoty może wprowadzać odbiorców w błąd, w szczególności co do charakteru, jakości lub pochodzenia geograficznego towaru,
  13. stanowi lub odtwarza w swoich zasadniczych elementach nazwę odmiany roślin zarejestrowaną z wcześniejszym pierwszeństwem w Rzeczypospolitej Polskiej lub na podstawie przepisów prawa Unii Europejskiej albo wiążącej Rzeczpospolitą Polską umowy międzynarodowej, przewidujących ochronę praw do odmiany roślin, i odnosi się do odmian roślin tego samego gatunku lub gatunków ściśle spokrewnionych.

Ekspert rozpoznający w Urzędzie Patentowym RP zgłoszenie rejestracyjne od razu powinien zauważyć, iż zachodzi bezwzględna przeszkoda rejestracji, i odmówić udzielenia ochrony. Zdarza się jednakże, że urzędnicy popełniają błędy (wszak są tylko ludźmi). W takich przypadkach, wykazanie, że w sprawie zachodzi bezwzględna przeszkoda rejestracji, pozwoli podważyć nieprawidłową decyzję i unieważnić prawo ochronne na znak towarowy.

Unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy w oparciu o względne przeszkody rejestracji

Prawo ochronne na znak towarowy może zostać unieważnione także w przypadku stwierdzenia istnienia względnych przeszkód rejestracji. Wprowadzenie przez ustawodawcę do porządku prawnego  względnych przeszkód rejestracji znaku towarowego miało na celu ochronę indywidualnych interesów innych przedsiębiorców.

Do grupy tych przeszkód zalicza się w szczególności (lecz nie wyłącznie):

  1. istnienie wcześniejszych praw osobistych lub majątkowych osób trzecich,
  2. istnienie identycznego znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla identycznych towarów,
  3. istnienie identycznego lub podobnego znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje,
    w szczególności ryzyko skojarzenia znaku zgłoszonego ze znakiem wcześniejszym.

Możliwość unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy daje szansę na uporządkowanie sytuacji prawnej danego oznaczenia. Konieczność skorzystania z tego narzędzia pojawia się najczęściej wtedy, gdy przedsiębiorca zaniedbał kwestię rejestracji znaku towarowego w odpowiednim czasie i ubiegł go w tym konkurent. Unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy wywiera skutek ex tunc, co oznacza, że przyjmuje się, iż prawo to nigdy nie zostało udzielone. Ze złożeniem wniosku nie należy jednakże zwlekać. W pewnych przypadkach możliwość unieważnienia prawa ochronnego jest bowiem ograniczona w czasie.

Autor: adwokat Ewelina Mierzwicka

 

Facebook